काठमाडौँ, १४ भदौ – नेपालका हिमाली क्षेत्रमा स–साना हिमताल फुट्दा हुने हिमताल विस्फोटजन्य बाढीले स्थानीय बासिन्दा र पूर्वाधारलाई ठूलो जोखिममा पारेको छ ।
गत असार २४ गते रसुवाको ल्हेन्दे खोलामा सुप्राग्लेसियल ताल फुट्दा चीन–नेपाल सीमामा १९ जना बेपत्ता र सात जनाको मृत्यु भएको छ । बाढीले रसुवागढी जलविद्युत् आयोजना र सयौँ सवारीसाधन बगाएको छ ।
सोलुखुम्बुस्थित थामे क्षेत्रमा पनि पछिल्ला वर्षमा भेलबाढीले गाउँ नै बगरमा परिणत गरेको छ । स्थानीय बासिन्दा विस्थापित भएका छन् भने पर्यटन र जनजीवनमा ठूला असर देखिएको छ ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार तापक्रम वृद्धिका कारण हिमताल फुट्ने जोखिम बढेको छ । इसिमोड र युएनडिपीको अध्ययनअनुसार नेपाल, भारत र चीनमा ४७ हिमताल खतरायुक्त छन् । नेपालमा मात्रै २१ हिमताल जोखिममा छन् ।
विभागका महानिर्देशक कमलराज जोशीका अनुसार जोखिम न्यूनीकरणमा पर्याप्त लगानी नभएको कारण हिमताल फुट्दा मुलुकले ठूलो मानवीय तथा आर्थिक क्षति भोग्नुपर्ने अवस्था छ । हाल नेपालले हरित जलवायु कोषबाट करिब पाँच अर्ब रुपैयाँ प्राप्त गरी चार हिमतालको सतह घटाउने परियोजना अगाडि बढाउँदैछ ।
विज्ञहरूले पूर्वसूचना प्रणाली, अध्ययन तथा अन्तरदेशीय सहकार्य अभावमा हिमाली क्षेत्र अझ संवेदनशील भएको बताएका छन् ।